Radikalna cistektomija je operacija uklanjanja mokraćne bešike. Najčešće se radi kod raka bešike koji prodire u njen mišićni sloj. Posle uklanjanja bešike pravi se novi put za mokraću: nova bešika od dela creva ili otvor na trbuhu kroz koji mokraća otiče u kesu.
Poznato i kao: cistektomija, uklanjanje bešike, operacija raka bešike, neobešika, ortotopična bešika, Bricker derivacija, urinarna derivacija.
Ukratko
| Kada se radi | mišićno invazivni karcinom bešike, odluku donosi konzilijum |
|---|---|
| Anestezija | opšta |
| Pristup | laparoskopski ili otvoreno |
| Boravak u bolnici | 10 do 14 dana |
| Potpun oporavak | dva do tri meseca |
| Posle operacije | nova bešika od creva ili otvor na trbuhu sa kesom |
Kada je potrebno uklanjanje bešike
Oko 70% tumora bešike nije mišićno invazivno. Oni se uklanjaju endoskopski, kroz mokraćnu cev (TURBT), bez uklanjanja bešike. Kada tumor prodire u mišić bešike, gde su krvni i limfni sudovi, može dati metastaze. Tada se leči uklanjanjem bešike ili kombinacijom hemioterapije i zračenja. Odluku donosi onkološki konzilijum.
Delimično ili potpuno uklanjanje bešike razmatra se i kod nekih teških oštećenja zida bešike i složenih fistula, kada drugi postupci nisu dovoljni.
Vrste operacije
| Operacija | Šta se radi |
|---|---|
| Radikalna cistektomija sa novom bešikom (neobešika) | od dela tankog creva pravi se nova bešika koja se spaja sa mokraćnom cevi, pa se mokri prirodnim putem |
| Radikalna cistektomija sa Bricker derivacijom | od kratkog dela creva pravi se kanal koji odvodi mokraću na otvor na trbuhu, u kesu |
| Cistektomija sa kontinentnom stomom | mokraća se skuplja u rezervoaru od creva i prazni kateterom kroz mali otvor na trbuhu, bez kese |
| Parcijalna cistektomija | uklanja se samo deo zida bešike |
Koja vrsta odvođenja mokraće je najbolja zavisi od bolesti, funkcije bubrega, stanja creva i želje pacijenta. Urolog objašnjava mogućnosti pre operacije.
Kako izgleda operacija
Operacija se izvodi u opštoj anesteziji, laparoskopski ili otvoreno. Hirurg uklanja bešiku, izdvaja deo tankog creva uz očuvanu prokrvljenost, ponovo spaja crevo i od izdvojenog dela pravi novi put za mokraću. Tkivo se šalje na patohistološki pregled, koji određuje dalje lečenje.
Priprema za operaciju
- Kompletna procena stadijuma bolesti i odluka konzilijuma.
- Preoperativni pregled anesteziologa i usklađivanje lekova za zgrušavanje.
- Razgovor sa medicinskom sestrom o nezi nove bešike ili stome.
- Prestanak pušenja, jer smanjuje rizik od povratka bolesti i poboljšava rezultate lečenja.
Oporavak posle cistektomije
- Boravak u bolnici traje 10 do 14 dana, a potpun oporavak dva do tri meseca.
- Prvih dana prati se uspostavljanje rada creva, a ishrana se uvodi postepeno.
- Medicinska sestra obučava pacijenta za negu stome ili za pražnjenje nove bešike.
- Crevna sluznica u novoj bešici stvara sluz, a kontakt creva i mokraće može menjati ravnotežu soli i kiselina u organizmu. Zato su potrebne redovne laboratorijske kontrole.
Javite se odmah kod temperature, jakog bola u trbuhu, povraćanja ili prestanka oticanja mokraće.
Moguće komplikacije
Krvarenje, infekcija, curenje mokraće na spojevima, usporen rad creva, suženje spoja sa mokraćovodom i metaboličke promene. Posle nove bešike ponekad je potrebna povremena kateterizacija.
Ko izvodi operaciju
Operacije izvodi tim urologije i Centra za laparoskopsku, endoskopsku i lasersku urološku hirurgiju Sava Medical Hospital.
Česta pitanja
Da li ću posle operacije imati kesu za mokraću?
Samo ako se izabere odvođenje mokraće na otvor na trbuhu. Kod nove bešike od creva mokri se prirodnim putem.
Da li svaki tumor bešike znači uklanjanje bešike?
Ne. Oko 70% tumora nije mišićno invazivno i uklanja se endoskopski.
Koliko traje oporavak posle radikalne cistektomije?
Boravak u bolnici je 10 do 14 dana, a potpun oporavak dva do tri meseca.
Da li moram da prestanem da pušim?
Da. Prestanak pušenja smanjuje rizik od povratka tumora i poboljšava rezultate lečenja.
